Podatek VAT w jst – zajęcia od podstaw. Jak prawidłowo rozliczać? Jak obliczać proporcję i preproporcję? KSeF, faktury ustrukturyzowane i ewidencja VAT

• Prawidłowe rozliczanie podatku VAT należy do skomplikowanych obszarów jst ze względu na częste zmiany przepisów, niejednolitą praktykę organów podatkowych oraz specyfikę czynności, realizowanych przez te jednostki. Proponowane 2 dniowe zajęcia zostały przygotowane z myślą o osobach, które rozpoczynają pracę przy rozliczaniu podatku VAT w JST lub chcą usystematyzować wiedzę w tym zakresie od podstaw.
• Program opiera się na praktycznych przykładach charakterystycznych dla gmin, powiatów i województw z uwzględnieniem aktualnych przepisów obejmujących KSeF, orzecznictwo oraz najczęściej pojawiające się problemy w codziennej pracy jednostek samorządowych.
• Udział w szkoleniu pozwoli uczestnikom zbudować solidne podstawy do samodzielnego rozliczania VAT, zwiększyć pewność w podejmowaniu decyzji oraz lepiej przygotować się do pracy z fakturami, ewidencją VAT i Krajowym Systemem e-Faktur.

Dzięki szkoleniu uczestnik:

• pozna podstawowe zasady rozliczania podatku VAT w jednostkach samorządu terytorialnego,
• zrozumie zakres opodatkowania VAT w jst, w tym różnicę pomiędzy czynnościami opodatkowanymi, zwolnionymi i niepodlegającymi opodatkowaniu,
• nauczy się prawidłowo identyfikować obowiązek podatkowy i podstawę opodatkowania,
• zdobędzie wiedzę na temat zasad odliczania podatku naliczonego, w tym stosowania proporcji i preproporcji,
• pozna najczęstsze problematyczne transakcje występujące w jst (m.in. nieruchomości, dotacje, świadczenia nieodpłatne),
• zapozna się z zasadami importu usług, WNT oraz zakupów towarów i usług z UE,
• zrozumie zasady kwalifikowalności podatku VAT w projektach finansowanych ze środków zewnętrznych,
• pozna zasady wystawiania faktur, ewidencji VAT oraz składania JPK,
• zdobędzie praktyczną wiedzę na temat Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) i zmian w przepisach VAT.

Dzień I. 19 października 2026 r.– ZASADY ROZLICZANIA PODATKU VAT PRZEZ JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
1. Zakres opodatkowania podatkiem VAT w jst. Wskazanie na katalog czynności opodatkowanych podatkiem VAT i zdarzenia niepodlegające opodatkowaniu: omówienie transakcji, których kwalifikacja może rodzić wątpliwości i skutki dla odliczenia podatku VAT:
• Analiza przypadków charakterystycznych dla jst:
− użytkowanie wieczyste, opłata przekształceniowa, 
− zamiana nieruchomości, wywłaszczenie, 
− aport sieci, 
− rozliczenie nakładów, 
− posiłki w OPS i szkołach.
• Transakcje nieodpłatne w jst – czy i kiedy podlegają opodatkowaniu?
2. Podstawa opodatkowania i obowiązek podatkowy:
• Podstawa opodatkowania na gruncie podatku VAT:
− opodatkowanie dotacji na przykładzie programów dotyczących likwidacji azbestu, fotowoltaiki, wymiany kotłów – stanowisko sądów administracyjnych i TSUE, interpretacja ogólna,
− dofinansowania w programie Polski Ład,
− obowiązek podatkowy na gruncie podatku VAT – protokoły odbioru.
3. Odliczenie podatku naliczonego:
• Omówienie podstawowych warunków odliczenia podatku i praktyczne zilustrowanie zasad ustalania związku danego zakupu z czynnościami opodatkowanymi.
• Analiza konkretnych przypadków m. in. działanie w ramach konsorcjum i wspólnego przedsięwzięcia, zakup towarów i usług w związku z realizowaniem wydarzeń otwartych, świadczenia dla pracowników.
• Określenie terminów odliczenia podatku w przypadku zakupów krajowych i transakcji międzynarodowych.
• Zasady odliczania podatku w przypadku zakupu pojazdów samochodowych, wydatków eksploatacyjnych i paliwa.
• Zdarzenia, które nie dają prawa do odliczenia podatku. Prawidłowe udokumentowanie transakcji jako warunek odliczenia.
• Zasady ustalania kwoty podatku podlegającej odliczeniu – kiedy korzystamy z współczynnika proporcji?
• Zasady wyliczania proporcji:
− jak ustalić obrót roczny?
− czy uwzględniamy czynności niepodlegające opodatkowaniu?
− kwalifikowanie dotacji, 
− transakcje nie uwzględniane podczas wyliczenia współczynnika proporcji, w szczególności ujęcie dostawy nieruchomości przez jst przy obliczaniu współczynnika, 
− zasady zaokrąglania współczynnika proporcji.
• Jak obliczać preproporcję – indywidualny prewspółczynnik dla:
− obiektów sportowych, 
− cmentarzy komunalnych, 
− działalności wod – kan.,
− obliczenie prewspółczynnika dla urzędu obsługującego jst i jednostek oraz zakładów budżetowych.
4. Import usług i WNT w podatku VAT.
5. Zakup usług reklamowych.
6. Delegacje na gruncie podatku VAT.
7. Zakup towarów z UE.
8. Kwalifikowalność podatku VAT – definicja, oświadczenie o kwalifikowalności podatku VAT.
9. Schematy podatkowe w jst:
• Definicja schematu podatkowego – przykłady schematów podatkowych w gminach i powiatach.
• Zasady zgłaszania schematu podatkowego – MDR 1 i MDR 3.
• Proponowane zmiany.
10. Centralny rejestr umów.
11. Naliczanie kary EURO przez jst.

Dzień II. 26 października 2026 r.– FAKTURA, KRAJOWY SYSTEM EFAKTUR I EWIDENCJA VAT
1. Faktura, Paragon fiskalny, faktura uproszczona i JPK VAT:
• Zasady wystawiania faktur:
− dane zawarte na fakturze, 
− określenie nabywcy,
− terminy na wystawienie faktur.
• Termin na wystawienie faktury.
• Kasy fiskalne online – kolejne etapy podłączenia i obowiązkowej wymiany kas.
• Paragon fiskalny z numerem NIP, a faktura uproszczona.
• Zasady księgowania faktur uproszczonych, możliwość wystawienia faktury z pełnymi danymi oraz korekty faktury uproszczonej.
2. Faktura ustrukturyzowana i Krajowy System eFaktur:
• Czym jest faktura ustrukturyzowana? Faktura ustrukturyzowana, a faktura elektroniczna.
• Wysyłka faktur do KSeF – Aplikacja Kliencka MF i wykorzystanie programów finansowo – księgowych.
• Numer referencyjny nadawany przez KSeF, omówienie wzoru UPO.
• Data wystawienia i data otrzymania faktury ustrukturyzowanej – konsekwencje prawne i podatkowe stosowania nowej regulacji.
• Nadawanie uprawnień do wysyłki i odbioru faktur.
• Uwierzytelnienie faktury.
• Archiwizacja faktur w systemie.
• Faktura scamowa.
3. Zmiany w ustawie o VAT wdrażające fakturę ustrukturyzowaną jako obowiązkową:
• Data wejścia w życie faktury ustrukturyzowanej jako obowiązkowej.
• Faktura dla osoby fizycznej.
• Faktura uproszczona – do kiedy paragon z numerem NIP może być uznawany za fakturę?
• Faktura do paragonu.
• Faktura korygująca/nowa korygująca/propozycja wystawienia faktury korygującej.
• Faktura zaliczkowa i rozliczeniowa.
• Faktura ustrukturyzowana w obrocie międzynarodowym.
• Zasady ewidencji dokumentów wewnętrznych (WEW-ów).
• Zwolnienia z obowiązku stosowania faktury ustrukturyzowanej.
• Faktura w zamówieniach publicznych, a faktura ustrukturyzowana.
• Zasady postępowania w okresie awarii KSeF.
• Sankcje podatkowe za nieprawidłowe wystawienie faktury.
• Tytułowanie przelewu numerem KSeF faktury.
4. Deklaracja i ewidencja VAT w formie JPK:
• Deklaracje VAT – forma składania i zakres danych.
• Zasady prowadzenia ewidencji VAT po zmianach - część ewidencyjna pliku JPK – deklarowanie MPP, GPT, procedury szczególne.
• Składanie korekt deklaracji.
• Odpowiedzialność za błędy.
5. Pytania i odpowiedzi. 
 

Księgowi jst i jednostek podległych, wszystkie osoby, zajmujące się rozliczaniem podatku VAT wystawianiem faktur w jednostkach, w szczególności w jst i jednostkach podległych, rozpoczynający swoją pracę lub pragnący uporządkować dotychczas zdobytą wiedzę.

Prawnik, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, z kilkunastoletnim doświadczeniem pracy w ogólnopolskich spółkach doradztwa podatkowego, trener publikujący w ogólnopolskich czasopismach i eksperckich portalach internetowych. Od października 2014 r. członek Krajowej Izby Doradców Podatkowych, z nadanymi uprawnieniami zawodowymi doradcy podatkowego, specjalizujący się w zakresie podatku VAT, PIT, podatku od nieruchomości i postępowań podatkowych.