Prawna ochrona własności nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego i zasiedzenie nieruchomości publicznej. Praktyka, orzecznictwo, stanowiska organów kontroli

• Praktyczne podejście – szkolenie koncentruje się na rzeczywistych problemach występujących w gospodarowaniu nieruchomościami publicznymi oraz sposobach ich rozwiązywania.
• Aktualne orzecznictwo i interpretacje – omawiane zagadnienia są przedstawiane z uwzględnieniem najnowszego orzecznictwa sądów oraz stanowisk organów kontroli.
• Gotowe rozwiązania do wykorzystania w pracy – uczestnicy poznają procedury i działania ograniczające ryzyko sporów, zasiedzenia oraz roszczeń wobec właściciela nieruchomości.
• Możliwość konsultacji problemów praktycznych – szkolenie przewiduje omówienie najczęściej występujących przypadków oraz odpowiedzi na pytania uczestników.

• Szkolenie ma na celu przekazanie praktycznej wiedzy dotyczącej gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w sytuacjach związanych z posiadaniem nieruchomości bez tytułu prawnego. Uczestnicy poznają rozwiązania pozwalające skutecznie zabezpieczać interes właściciela nieruchomości oraz ograniczać ryzyko prawne i finansowe związane z nieuregulowanymi stanami faktycznymi.
• Podczas szkolenia omówione zostaną najczęściej występujące problemy praktyczne dotyczące relacji pomiędzy właścicielem a posiadaczem nieruchomości, w szczególności zagadnienia związane z ochroną prawa własności, przeciwdziałaniem zasiedzeniu oraz dochodzeniem i rozliczaniem roszczeń wynikających z bezumownego korzystania z nieruchomości.
• Po zakończeniu szkolenia uczestnicy będą potrafili:

• prawidłowo identyfikować rodzaje posiadania i oceniać ich skutki prawne,
• podejmować działania ograniczające ryzyko zasiedzenia nieruchomości publicznych,
• właściwie stosować przepisy dotyczące ochrony własności i dochodzenia roszczeń wobec posiadaczy,
• rozliczać wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz nakłady poniesione przez posiadaczy,
• wykorzystywać aktualne orzecznictwo sądów oraz stanowiska organów kontroli w codziennej praktyce.

1. Posiadanie nieruchomości jako stan regulowany przez prawo – obowiązki i uprawnienia posiadacza 

1. Definicja posiadania rzeczy wraz z praktycznym odniesieniem do nieruchomości publicznej – jakie stany faktyczne wyłączają posiadanie nieruchomości? Czy do posiadania konieczne jest stałe przebywanie na nieruchomości? 
2. Posiadanie samoistne i posiadanie zależne – podstawowe kryteria rozróżnienia oraz omówienie dowodów mogących potwierdzić posiadanie zależne.
3. Dobra i zła wiara posiadacza oraz jej wpływ na zakres ochrony prawnej i obowiązków posiadacza. Jakie obowiązki wobec właściciela ma posiadacz w dobrej wierze, a jakie są obowiązki posiadacza w złej wierze?
4. Czy w ramach umowy najmu i dzierżawy można być posiadaczem w dobrej lub złej wierze?
5. Domniemania prawne dotyczące posiadania oraz ich praktyczne omówienie:
   1. Domniemanie dobrej wiary;
   2. Domniemanie posiadania samoistnego;
   3. Domniemanie ciągłości posiadania;
   4. Domniemanie zgodności posiadania z prawem;
6. Wejście w posiadanie oraz zakończenie posiadania. Wydanie rzeczy właścicielowi – jakie warunki formalne i faktyczne muszą zostać spełnione celem stwierdzenia, że doszło do wydania nieruchomości i odzyskania władztwa właściciela nad nieruchomością?

2. Prawna ochrona własności a ochrona posiadania. 

1. Obrona konieczna posiadacza i dozwolona samopomoc w zwalczaniu naruszenia posiadania – podstawy i warunki stosowania aktywnej obrony przed naruszaniem jego władztwa nad rzeczą.
2. Roszczenie zaprzestanie naruszeń posiadania i roszczenie o przywrócenie posiadania - czy jest to roszczenie alternatywne dla roszczeń właściciela nieruchomości i kiedy może być stosowane?
3. Roszczenie o zwrot/wydanie nieruchomości - omówienie konstrukcji roszczenia właściciela oraz warunków jego skutecznej realizacji.
4. Roszczenia przeciwko posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości i rozliczenia związane ze stanem nieruchomości.

3. Roszczenia związane z zagospodarowaniem nieruchomości przez posiadacza. 

1. Roszczenia związane z zabudową nieruchomości przez posiadacza – art. 231 § 1 i § 2 k.c., art. 151 k.c. - Omówienie konstrukcji roszczeń ze szczegółowym wskazaniem przesłanek niezbędnych do ich realizacji oraz przedstawienie aktualnego orzecznictwa sądów.
2. Roszczenie o dopuszczenie do współposiadania rzeczy - przedstawienie charakterystyki roszczenia oraz sposobów jego zastosowania w praktyce gospodarowania nieruchomościami.
3. Roszczenia posiadacza o zwrot nakładów na nieruchomość – dopuszczalność roszczeń o nakłady, zasady przedawnienia oraz sposoby wykonania takich roszczeń przez właściciela.

4. Skutki prawne posiadania nieruchomości publicznej

1. Zasiedzenie własności (współwłasności) nieruchomości publicznej lub ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości:
   1. Przesłanki zasiedzenia;
   2. Skutki zasiedzenia;
   3. Tryb stwierdzania zasiedzenia;
   4. Sposoby przeciwdziałania przez właściciela zasiedzeniu jego nieruchomości. 

Szkolenie jest skierowane do pracowników administracji rządowej i samorządowej odpowiedzialnych za gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności:

• osób prowadzących sprawy związane z najmem, dzierżawą i użyczeniem nieruchomości,
• pracowników zajmujących się regulowaniem stanów prawnych nieruchomości,
• osób ustalających należności z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości,
• pracowników odpowiedzialnych za ochronę mienia publicznego i prowadzenie postępowań dotyczących zasiedzenia.

ekspert i trener specjalizujący się w gospodarce nieruchomościami publicznymi oraz obrocie nieruchomościami. Od 2008 roku prowadzi wysoko oceniane szkolenia dla administracji rządowej i samorządowej. Absolwent aplikacji sądowej, autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu gospodarowania nieruchomościami publicznymi, cywilnoprawnych aspektów obrotu nieruchomościami oraz zamówień publicznych. Szkolenia prowadzi w oparciu o aktualne przepisy, orzecznictwo i praktyczne doświadczenia, koncentrując się na rozwiązaniach możliwych do zastosowania w codziennej pracy.