Niepełnosprawność a korzystanie z niektórych uprawnień pracowniczych. Czas pracy, urlopy i inne zwolnienia od pracy

• Niepełnosprawność pracownika wpływa na sposób stosowania wielu przepisów prawa pracy – przede wszystkim w zakresie czasu pracy, odpoczynku, urlopów, zwolnień od pracy oraz organizacji wykonywania obowiązków pracowniczych. W praktyce prawidłowe ustalenie uprawnień pracownika wymaga jednak uwzględnienia nie tylko stopnia niepełnosprawności, ale również wymiaru etatu, momentu uzyskania lub utraty orzeczenia, rodzaju wykonywanej pracy oraz szczególnych okoliczności związanych z zatrudnieniem.
• Szczególnie dużo wątpliwości pojawia się w sytuacjach, gdy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostaje uzyskane lub odnowione w trakcie zatrudnienia, pracownik jest zatrudniony na część etatu albo korzysta jednocześnie z kilku uprawnień pracowniczych. W takich przypadkach pozornie proste kwestie – jak ustalenie normy czasu pracy, wymiaru urlopu czy liczby godzin zwolnienia od pracy – mogą prowadzić do błędów w dokumentacji i rozliczeniach czasu pracy.
• Proponowane szkolenie ma praktyczny charakter. Zamiast omawiania przepisów wyłącznie w sposób teoretyczny, poszczególne zagadnienia zostaną przedstawione na konkretnych przykładach i problemach, z którymi w codziennej pracy spotykają się pracodawcy i pracownicy działów kadr.
• Szczególna uwaga zostanie poświęcona m.in. planowaniu czasu pracy pracowników niepełnosprawnych, pracy w godzinach nadliczbowych i ponadwymiarowych, ustalaniu urlopu podstawowego i dodatkowego, turnusom rehabilitacyjnym oraz zwolnieniom od pracy. Omówione zostaną również mniej oczywiste sytuacje, takie jak odpracowywanie wyjść prywatnych, praca w ruchomym czasie pracy, zmiana wymiaru etatu w trakcie roku czy korzystanie z uprawnień rodzicielskich.
• Uczestnicy dowiedzą się także, jak postępować z informacją o niepełnosprawności pracownika, jakie dokumenty powinny znaleźć się w dokumentacji pracowniczej oraz jakie znaczenie ma ujawnienie lub nieujawnienie niepełnosprawności pracodawcy.
• Szkolenie będzie dobrą okazją do uporządkowania zasad stosowania przepisów oraz rozwiania wątpliwości dotyczących konkretnych przypadków występujących w praktyce kadrowej.

Podczas szkolenia dowiesz się m.in.:

• W jakich sytuacjach decyzja o zwolnieniu z pracy z uwagi na niezdolność do pracy związaną z niepełnosprawnością lub odmowa przyjęcia do pracy z powodu niepełnosprawności kandydata na pracownika mogą zostać uznane jako przejaw dyskryminacji?
• Czy pracodawca może wyciągnąć negatywne konsekwencje wobec pracownika, który zataił fakt swojej niepełnosprawności? Czy pracownik jest zobowiązany ujawnić swą niepełnosprawność?
• Czy pracownik, który otrzymał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z adnotacją: „zatrudnienie tylko w warunkach pracy chronionej” może zostać zwolniony z pracy, jeżeli pracodawca nie ma statusu ZPChR lub zakładu aktywizacji zawodowej?
• Jakie są konsekwencje zgody lekarza na niestosowanie wobec pracownika niepełnosprawnego niektórych ograniczeń wynikających z art. 15 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych?
• Czy uzyskanie stopnia niepełnosprawności pociąga za sobą obowiązek skierowania na profilaktyczne badania lekarskie?
• Czy w skierowaniu na badania lekarskie pracodawca może zamieścić informację o niepełnosprawności pracownika?
• W jakich systemach czasu pracy nie powinien być zatrudniony pracownik niepełnosprawny?
• Czy osoba niepełnosprawna może świadczyć pracę w ramach ruchomego czasu pracy?
• W jakim wymiarze (7 czy 8 godzin) planować pracę pracownikowi w okresie pomiędzy kolejnymi orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności?
• Jak zaplanować pracę pracownika niepełnosprawnego w przypadku odpracowywania tzw. długich weekendów?
• Czy niepełnosprawny członek zarządu może świadczyć pracę w godzinach nadliczbowych?
• Czy pracownicy niepełnosprawni, zatrudnieni na część etatu, mogą pracować w godzinach ponadwymiarowych?
• W jaki sposób nabycie i utrata stopnia niepełnosprawności wpływa na prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego?
• Jak ustalić wymiar urlopu wypoczynkowego (kodeksowego i dodatkowego) niepełnosprawnego pracownika zatrudnionego na część etatu?
• Jaki jest wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika, który przed uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności był zatrudniony na 7/8 etatu?
• Jak ustalić wymiar urlopu wypoczynkowego w dniach i godzinach pracownikowi, któremu w trakcie roku zmienia się norma czasu pracy z uwagi na uzyskany stopień niepełnosprawności?
• Czy pracownik tymczasowy ma prawo do dodatkowego urlopu z tytułu niepełnosprawności, a jeśli tak, to jak ustalić jego wymiar?
• Czy pracownik niepełnosprawny zatrudniony w wymiarze poniżej 3/4 etatu ma prawo do przerwy na gimnastykę oraz przerwy z art. 134 KP w tym samym dniu?
• W jaki sposób ustalany jest wymiar zwolnienia od pracy na opiekę na dziecko do 14 roku życia oraz zwolnienia z powodu siły wyższej w przypadku pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych na różnych wymiarach etatu?
• Jak prawidłowo udzielać przerwy na karmienie dziecka piersią pracownicy niepełnosprawnej?
• Jak zorganizować pracę pracownikowi niepełnosprawnemu, który zamiast urlopu wychowawczego zawnioskował o pracę na obniżonym wymiarze etatu?
• Czy pracownicy ze stopniem niepełnosprawności mogą odpracowywać wyjścia prywatne poza godzinami swojej pracy?
• Czy pracownik niepełnosprawny zatrudniony w wymiarze etatu niższym niż ½ ma prawo do okularów/soczewek korygujących wzrok?
• Czy zwiększenie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych z tytułu niepełnosprawności wpływa na zakres dostępnych świadczeń dla pracowników niepełnosprawnych?

1. Zakaz dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność.
2. Orzeczenie o niepełnosprawności i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności:

• Uzyskanie orzeczenia i konsekwencje w sferze pracowniczej.
• Odnowienie orzeczenia.
• Problem obowiązku ujawniania faktu niepełnosprawności przez pracownika.

3. Sposób określenia niektórych uprawnień związanych z niepełnosprawnością w tzw. informacji dodatkowej (art. 29 KP).
4. Klauzula z art. 151 § 5 KP w przypadku pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych na część etatu:

• Właściwy sposób określenia klauzuli w umowie o pracę.
• Konsekwencje niewprowadzenia klauzuli do treści umowy o pracę.

5. Czas pracy:

• Systemy czasu pracy dla osoby niepełnosprawnej.
• Ustalenie nominału czasu pracy dla pracownika niepełnosprawnego.
• Planowanie odpracowywania tzw. długich weekendów.
• Ruchomy czas pracy a niepełnosprawność.
• Planowanie czasu pracy, w tym dla pracownika zatrudnionego na część etatu.
• Praca nadliczbowa a praca ponadwymiarowa pracownika niepełnosprawnego.
• Dyżur pracowniczy osoby niepełnosprawnej.
• Podróż służbowa pracownika niepełnosprawnego.

6. Urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy urlop wypoczynkowy pracownika niepełnosprawnego:

• Wymiar urlopu w zależności od wymiaru etatu.
• Zmiana wymiaru etatu a liczba dostępnych dni/godzin urlopu wypoczynkowego kodeksowego oraz dodatkowego.
• Planowanie i udzielanie urlopu wypoczynkowego kodeksowego i dodatkowego.

7. Turnus rehabilitacyjny i zwolnienia od pracy w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających:

• Zasady udzielania i rozliczania.
• Relacja turnusu rehabilitacyjnego do dodatkowego urlopu wypoczynkowego.

8. Karmienie dziecka piersią przez pracownicę niepełnosprawną:

• Wymiar i liczba przerw na karmienie w zależności od wymiaru czasu pracy.
• Przerwa na karmienie a tzw. wyjście prywatne oraz opieka nad dzieckiem w wieku do 14 lat w tym samym dniu.
• Korzystanie z przerw na karmienie w okresie pracy na obniżonym etacie na zasadach art. 1867 KP.

9. Opieka nad dzieckiem w wieku do 14 lat i zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej osoby niepełnosprawnej:

• Ustalanie wymiaru godzinowego na różnych wymiarach etatu.
• Ustalanie wymiaru godzinowego w przypadku zmiany wymiaru etatu w trakcie roku kalendarzowego.

10. Praca na obniżonym wymiarze etatu zamiast urlopu wychowawczego art. 1867 KP:

• Wiążący charakter wniosku pracownika.
• Ochrona trwałości stosunku pracy.

11. Elastyczne formy zatrudnienia związane z rodzicielstwem pracowników niepełnosprawnych (art 1881 KP):

• Procedura rozpatrzenia wniosku.
• Ochrona trwałości stosunku pracy.

12. Prawo do soczewek/okularów korygujących wzrok pracowników niepełnosprawnych.
13. Podróże służbowe pracowników niepełnosprawnych.
14. Wyjście prywatne, udzielanie i odpracowywanie.
15. Zwiększenie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych z tytułu niepełnosprawności a zakres dostępnych świadczeń.
16. Dokumentacja pracownicza - specyficzne dokumenty w dokumentacji pracowniczej pracownika niepełnosprawnego.
17. Świadectwo pracy:

• Sposób zapisu liczby dni i godzin urlopu wypoczynkowego podstawowego i dodatkowego wykorzystanego przez pracownika niepełnosprawnego.
• Sposób zapisu liczby dni i godzin dodatkowego urlopu wypoczynkowego wykorzystanego przez pracownika niepełnosprawnego zatrudnionego na część etatu.

18. Odpowiedzi na pytania uczestników, konsultacja kwestii problematycznych.
 

Pracodawcy i pracownicy, zwłaszcza pracownicy działów kadr oraz kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych instytucji, w tym administracji publicznej, jst, jednostek organizacyjnych, firm i spółek. Wszystkie osoby, które chcą poszerzyć swą wiedzę z omawianego tematu.

doktor nauk prawnych, były wieloletni pracownik Państwowej Inspekcji Pracy oraz członek Komisji Prawnej Głównego Inspektora Pracy, szkoleniowiec i publicysta; autor książek oraz wielu publikacji ukazujących się w fachowej literaturze prawniczej z dziedziny prawa pracy i prawa spółek, laureat „Złotych Szelek” za wyjaśnianie skomplikowanych problemów prawnych zrozumiałym i klarownym językiem.