Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych – obowiązki, planowanie i działania praktyczne

Podczas szkolenia uczestnicy poznają zasady identyfikowania zagrożeń, planowania działań ochronnych oraz zabezpieczania i ewakuacji dóbr kultury. Zajęcia będą oparte na praktycznych przykładach i doświadczeniach wynikających z rzeczywistych sytuacji kryzysowych.

• poznasz aktualne podstawy prawne ochrony dóbr kultury w czasie pokoju, sytuacji kryzysowych, stanów nadzwyczajnych i wojny,
• dowiesz się, jakie obowiązki spoczywają na jednostkach samorządu terytorialnego, instytucjach kultury, właścicielach i zarządcach zabytków,
• nauczysz się rozpoznawać najważniejsze zagrożenia dla dóbr kultury i właściwie dobierać działania zapobiegawcze oraz ochronne,
• poznasz zasady przygotowania zabezpieczenia i ewakuacji zabytków, muzealiów, zbiorów bibliotecznych
  i archiwalnych,
• dowiesz się, jak organizować współpracę administracji, konserwatorów zabytków, służb ratowniczych i innych podmiotów uczestniczących w działaniach ochronnych,
• zdobędziesz praktyczne wskazówki dotyczące dokumentowania działań, szacowania szkód oraz podejmowania decyzji w sytuacjach zagrożenia.

1. Ochrona dóbr kultury w systemie bezpieczeństwa państwa
• pojęcie dóbr kultury i dziedzictwa kulturowego,
• jakie obiekty i zbiory podlegają szczególnej ochronie,
• znaczenie ochrony dóbr kultury w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej,
• ochrona dóbr kultury w czasie pokoju, sytuacji kryzysowych, stanów nadzwyczajnych i wojny.
2. Podstawy prawne i aktualne obowiązki administracji
• najważniejsze regulacje dotyczące ochrony zabytków i dóbr kultury,
• przepisy dotyczące ochrony ludności, obrony cywilnej i zarządzania kryzysowego,
• znaczenie nowych rozwiązań wynikających z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej,
• podział kompetencji pomiędzy administrację publiczną, instytucje kultury oraz właścicieli i zarządców obiektów.
3. Identyfikacja zagrożeń dla dóbr kultury
• zagrożenia naturalne: powodzie, pożary, wichury i inne zdarzenia,
• awarie techniczne i zagrożenia infrastrukturalne,
• akty wandalizmu, kradzieże i celowe zniszczenia,
• zagrożenia związane z konfliktem zbrojnym,
• ocena ryzyka i ustalanie priorytetów ochrony.
4. Planowanie ochrony dóbr kultury
• przygotowanie jednostki lub instytucji do sytuacji zagrożenia,
• określanie zasobów wymagających szczególnej ochrony,
• planowanie zabezpieczenia obiektów i zbiorów,
• organizacja zasobów osobowych i technicznych,
• podział odpowiedzialności i zadań.
5. Ewakuacja dóbr kultury
• kiedy należy podjąć decyzję o ewakuacji,
• ustalanie kolejności ewakuacji najcenniejszych obiektów i zbiorów,
• przygotowanie miejsc czasowego przechowywania,
• zabezpieczanie transportu i przemieszczanych dóbr,
• dokumentowanie procesu ewakuacji.
6. Ochrona zabytków, muzealiów, zbiorów bibliotecznych i archiwalnych
• specyfika zabezpieczenia poszczególnych kategorii dóbr,
• ochrona obiektów nieruchomych i ruchomych,
• zabezpieczanie dokumentacji, zbiorów i eksponatów,
• postępowanie w przypadku uszkodzenia lub zniszczenia.
7. Współpraca w sytuacji kryzysowej
• współpraca JST z wojewódzkim konserwatorem zabytków,
• zadania służb ratowniczych,
• współpraca z Policją, Państwową Strażą Pożarną i wojskiem,
• rola instytucji kultury, organizacji społecznych oraz właścicieli obiektów,
• wymiana informacji i koordynacja działań.
8. Dokumentowanie szkód i działań ochronnych
• dokumentowanie stanu obiektu przed i po zdarzeniu,
• zasady sporządzania dokumentacji szkód,
• wstępne szacowanie strat,
• znaczenie dokumentacji w procesie odbudowy i dochodzenia roszczeń.
9. Doświadczenia z sytuacji rzeczywistych
• przykłady działań po pożarach i katastrofach naturalnych,
• doświadczenia związane z ochroną dóbr kultury podczas konfliktów zbrojnych, w tym wojny w Ukrainie,
• analiza dobrych praktyk i błędów,
• rozwiązania możliwe do wykorzystania na poziomie lokalnym.
10. Przygotowanie własnej jednostki – praktyczne rekomendacje
• od czego rozpocząć organizację systemu ochrony dóbr kultury,
• jakie działania warto podjąć jeszcze przed wystąpieniem zagrożenia,
• najważniejsze elementy przygotowania organizacyjnego,
• pytania uczestników i omówienie problemów z praktyki.
 

Szkolenie jest szczególnie rekomendowane osobom, które rozpoczynają realizację zadań związanych z ochroną dóbr kultury i chcą zdobyć uporządkowaną, praktyczną wiedzę w tym zakresie.

Szkolenie skierowane jest przede wszystkim do:

• pracowników jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania z zakresu ochrony ludności, obrony cywilnej, zarządzania kryzysowego, bezpieczeństwa i spraw obronnych,
• pracowników urzędów odpowiedzialnych za kulturę, ochronę zabytków i zarządzanie mieniem,
• dyrektorów i pracowników muzeów, bibliotek, domów kultury oraz innych samorządowych instytucji kultury,
• osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i zabezpieczenie zbiorów,
• pracowników administracji publicznej współpracujących z konserwatorami zabytków oraz służbami ratowniczymi.

ekspert i szkoleniowiec z zakresu zarządzania kryzysowego, ochrony ludności oraz obrony cywilnej, specjalizujący się w przygotowaniu jednostek samorządu terytorialnego do nowych wyzwań prawnych i operacyjnych. Na co dzień pracownik komórki zarządzania kryzysowego. Od 2018 roku żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej. Trener w wielu dziedzinach związanych z obronnością Państwa. Uczestnik działań praktycznych z zakresu ochrony ludności, ochrony dóbr kultury i kryzysu imigracyjnego: „Odporna Wiosna”, „Trwała Odporność”, „FENIX”, „Bezpieczne Podlasie”. Instruktor i wykładowca w wielu projektach szkoleniowych; „Edukacja z Wojskiem” „W gotowości”.