Regulacja stanu prawnego dróg ogólnodostępnych – nowe przepisy w pytaniach i odpowiedziach

Szkolenie zostało przygotowane w formule pytań i odpowiedzi, dzięki czemu uczestnicy otrzymają praktyczne wskazówki dotyczące rozwiązywania konkretnych problemów występujących w codziennej pracy. Ekspertka prowadząca zajęcia przedstawi rzeczywiste przypadki, najczęściej popełniane błędy oraz rekomendowane sposoby postępowania w sprawach związanych z regulacją stanu prawnego dróg ogólnodostępnych.

• Przedstawienie głównych założeń i celu ustawy Dz.U. 2023 poz. 1722.
• Uporządkujesz informacje o rozbieżności między nową ustawą a wcześniejszymi przepisami (np. art. 73 ugn, ustawa drogowa, Kodeks cywilny).
• Zdobędziesz praktyczne umiejętności stosowania przepisów ustawy z 13 lipca 2023 r. 
• Dowiesz się, jak skutecznie przygotować i udokumentować wniosek o nabycie gruntów zajętych pod drogi ogólnodostępne.
• Nauczysz się identyfikować, czy dana droga spełnia przesłanki ustawowe (ogólnodostępność, utwardzenie, 20 lat władania).
• Otrzymasz wzory, przykłady decyzji administracyjnych i innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania administracyjnego.

Uzyskasz między innymi odpowiedzi na pytania: 

Jak udowodnić, że gmina była posiadaczem drogi przez wymagane 20 lat?
Czy wystarczy obecna uchwała?
Czy można posługiwać się fakturami, decyzjami, oświadczeniami mieszkańców?
- Czy ustawa ma zastosowanie do drogi, która ma numer jako droga publiczna, ale brak jest stosownej uchwały?
- Czy inwestycje ZRID prowadzone na działkach, które są we władaniu samoistnym gminy, powodują uwłaszczenie?
Czy w takich przypadkach przysługuje odszkodowanie?
- Czy drogi o nawierzchni asfaltowej również podlegają regulacji na podstawie ustawy?
- Jak nabyć na własność drogę, która posiada uchwałę i jest zaliczona do dróg publicznych, ale widnieje jako samoistne władanie?
Czy można skorzystać z komunalizacji?
Co w przypadku dróg powstałych po scaleniu?
- Czy drogi wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę mogą być objęte ustawą, jeśli są użytkowane publicznie?
- Czy droga, która nie ma uchwały, ale posiada numer, może zostać uregulowana ustawą?
- Czy droga bez wylotu może być uznana za ogólnodostępną?
- Czy wniosek do starosty może obejmować kilka dróg, czy dla każdej należy złożyć osobny?
- Czy jedno oświadczenie mieszkańca może dotyczyć kilku działek, czy musi być osobne dla każdej?
- Czy do założenia księgi wieczystej wystarczy uchwała o zaliczeniu drogi do publicznej, czy potrzebne są też inne dokumenty (np. decyzje scaleniowe)?
- Czy osoby składające oświadczenia mogą być wzywane do udziału w rozprawie administracyjnej?
- Czy faktury i umowy dotyczące utrzymania lub ubezpieczenia dróg, zawierające ogólny opis bez numeru działki, są wystarczające jako dowód?
- Czy droga musi łączyć dwie drogi publiczne, by była objęta ustawą?
- Czy połączenie drogi publicznej z drogą wewnętrzną o uregulowanym stanie prawnym spełnia przesłanki ustawy?
- Czy wpis o samoistnym władaniu Skarbu Państwa w ewidencji gruntów uniemożliwia regulację przez gminę, która użytkuje drogę?
- Jak uregulować drogi gruntowe wewnętrzne, które nie są utwardzone?
- Czy przesunięcia ogrodzeń na drogę przekreślają 20-letnie władanie gminy?
- Czy załączona mapa do wniosku musi być zasadnicza, czy wystarczy ewidencyjna?
- Czy analiza mapy musi być wykonana przez geodetę z uprawnieniami?
- Czy można wpłacić odszkodowanie do depozytu sądowego, jeśli nie można ustalić właściciela?
- Czy gmina może negocjować odszkodowanie z byłym właścicielem po wydaniu decyzji?

1. Podstawy prawne i zakres ustawy:
• Jakie drogi objęte są nową ustawą z 13 lipca 2023 r.?
• Czy ustawa dotyczy tylko gmin?
• Na czym polega „ogólnodostępność” i jak ją udowodnić?
2. Warunki formalne nabycia własności przez gminę:
• Jakie przesłanki muszą być spełnione, by skorzystać z ustawy?
• Co oznacza „władanie przez co najmniej 20 lat”?
• Czy droga musi być utwardzona – w jaki sposób?
• Czy droga ogólnodostępna musi być połączona z drogami publicznymi („wlot” – „wylot”)?
3. Procedura – krok po kroku:
• Jak złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez gminę?
• Jakie dokumenty i dowody są wymagane?
• Kto wydaje decyzję i czy podlega ona wpisowi do KW?
4. Dowody i dokumentacja:
• Jak udowodnić, że droga była użytkowana publicznie przez 20 lat?
• Czy zeznania świadków są wystarczające?
• Jakie znaczenie mają mapy, zdjęcia, wpisy w ewidencji?
5. Praktyczne problemy interpretacyjne:
• Czy można nabyć fragment drogi przebiegającej przez kilka działek?
• Co z drogami współużytkowanymi przez kilka gmin?
• Jak odróżnić drogę „ogólnodostępną” od „wewnętrznej”?
6. Ograniczenia i ryzyka:
• Jakie przypadki wyłączają możliwość skorzystania z ustawy?
• Co z roszczeniami właścicieli, którzy nigdy nie zostali wywłaszczeni?
• Czy właściciel może zaskarżyć decyzję o nabyciu przez gminę?
7. Przykłady zastosowania ustawy w praktyce JST.
 

• Pracownicy wydziałów zajmujących się gospodarką nieruchomościami, infrastrukturą drogową, planowaniem przestrzennym oraz wydziałów prawnych (wydziały geodezji, gospodarki nieruchomościami, inwestycji).
• Radcy prawni jednostek samorządu.
• Osoby przygotowujące dokumentację do inwestycji drogowych i dofinansowań (RFRD, Polski Ład).

Doświadczony pracownik samorządowy z długoletnim stażem (od ponad 24 lat) – Kierownik Referatu Gospodarki Nieruchomościami w Starostwie Powiatowym, ukończone studia MBA in Community Management Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. Osobiście prowadzi postępowania w omawianym zakresie oraz współpracuje z innymi jednostkami samorządu terytorialnego i administracji rządowej.